no image added yet.
Farmacotherapie

Medicamenteuze behandeling kan overwogen worden:

– Als onrust of agitatie hinderlijk of gevaarlijk is voor patiënt of omgeving

– Als het delier interfereert met het functioneren van patiënt en het de herstelfase belemmert.

 

Bij onvoldoende sedatie/ autonome hyperactiviteit ondanks onderstaande behandeling: overweeg lorazepam 0.5-2mg po/im/iv 2-4 dd (max 10mg/dg)

Ernst / comorbiditeitBehandelaarBehandelingControles
Stil delier*ZaalartsAlleen niet-medicamenteus
Mild delier**ZaalartsHaloperidol oraal0.5-2 m.g. p.o. 1-2ddECG alleen bij QTC-verlengende co-medicatie
Ernstig delier***<70 jaar: Consulterend psychiater 1. Haloperidol oraal5 - 20mg per dag in 2 giftenECG
2. Haloperidol I.V.2.5 - 5mg oplaaddosering, daarna tot 20mg per dagECG of monitor
> 70 jaar: Consulterend geriater1. Haloperidol oraal2.5 - 10mg per dagECG
2. Haloperidol I.V.1mg oplaaddosering, daarna tot 10mg per dagECG of monitor
Parkinson(isme), Lewy-Body dementie of andere contra-indicatie haloperidolConsulterend Neuroloog1. Clozapine6,25 – 50 mg/dag, 1-2 dd verhogen (en afbouwen) in stappen van 6,25 mg.Voor start en 1x/week leukocyten diff. i.v.m. kans op agranulocytose.
2. Quetiapinei.o.m. Neuroloog
AlcoholonthoudingsdelierZie farmacopedia alcoholonttrekking

*Stil delier: gekenmerkt door apathie, teruggetrokken gedrag en een verminderde alertheid. Echter:  een ogenschijnlijk stil delier betreft vaak een gemengd delier.
** Mild delier: Patiënt is verward met eventueel een slaapstoornis, maar zonder ernstige onrust of omkering van het dag-/nachtritme.
***
Ernstig delier: Er is sprake van een sterk ontregeld dag-/nachtritme en forse psychomotore onrust, leidend tot bijvoorbeeld voortdurend uittrekken van lijnen en ander riskant gedrag.

 

Aanvullende informatie over Haldol

  • Dosering haloperidol aanpassen o.b.v bijwerkingen (bijv extrapiramidale symptomen) en klinisch beeld
  • Gangbare doseringstijden oraal: 12.00- 20.00 uur. Afhankelijk van het beloop van de symptomen per etmaal kunnen deze doseringstijden worden gevarieerd.
  • De genoemde startdoseringen in tabel 1 zijn orale doseringen. Vanwege de beperkte biologische beschikbaarheid van orale haloperidol (60% -70 %) dienen parenterale doseringen naar beneden te worden bijgesteld.
  • In West-Europa is ongeveer 5-6% van de populatie een “ultra rapid metaboliser” voor CYP450 isoenzym 2D6. Hieruit volgt dat sommige patiënten, indien zowel het gewenste effect als de bijwerkingen van haloperidol uitblijven, met hogere maximale doseringen behandeld moeten worden dan in het bovenstaande schema beschreven is (altijd in overleg met de betreffende consulent).
  • Bij herstellend delier (o.b.v. klinische indruk en dalende DOS-scores) afbouwen haloperidol door de zaalarts met stappen van 0.5-1mg per 1-2 dagen.
  • Overweeg atypische antipsychotica (risperidon en eventueel olanzapine) als eventueel alternatief voor haloperidol in geval van bijwerkingen van haloperidol of een andere contra-indicatie voor behandeling met haloperidol dan parkinsonisme.
Achtergrond

De medicamenteuze behandeling van delier is symptomatisch en neemt de oorzaak niet weg. Men dient zich bewust te zijn van de beperkte wetenschappelijke onderbouwing van deze behandeling in relatie tot de practice-based ervaringen. De medicamenteuze behandeling kan (ernstige) bijwerkingen en interacties met andere geneesmiddelen geven. Start daarom bij voorkeur pas met medicamenteuze behandeling als maximale niet-medicamenteuze behandeling onvoldoende effect heeft.

Aanvullende literatuur

Delier – protocol VUMC (Versie 3) Document ID: 049890
Medicatie die delier kan veroorzaken: zie bijlage 1 van bovenstaande protocol (Delier – protocol VUMC (Versie 3) Document ID: 049890)
Lijst met medicatie die QTc verlenging kan geven: www.qtdrug.org.
Richtlijn voor het gebruik van Clozapine, Clozapineplus werkgroep: https://www.clozapinepluswerkgroep.nl/publicaties/richtlijn-voor-het-gebruik-van-clozapine/

Bronnen 
Totstandkoming

Alle pagina’s op Farmacopedia zijn gebaseerd op Amsterdam UMC locatie VUmc richtlijnen en/of nationale erkende richtlijnen en samengesteld door het Farmacotherapie team Amsterdam UMC, locatie VUmc bestaande uit Internist, ziekenhuisapotheker, basisartsen, apothekers en klinisch farmacologen (i.o.). Het team heeft de inhoud van deze pagina op juistheid gecontroleerd. Alle pagina’s worden minimaal iedere zes maanden onderworpen aan een actualiteitscontrole.

Pagina gemaakt op: 11-10-2018
Laatste actualiteitscontrole: 29-8-2019

Onjuistheden of onduidelijkheden gevonden op deze pagina? Laat het ons direct weten.

Leave a Reply