no image added yet.
Farmacotherapie
Behandeling COPDBehandeling Astma
Stap 1: Bij infrequente dyspneuklachten, geen longaanvallen
- SABA of SAMA zo nodig (1)
Stap 1: SABA of ICS-formoterol zo nodig; bij incidentele klachten (≤2/week overdag):
- SABA zo nodig (max 2x/week) of combinatiepreparaat met lage dosering formoterol en ICS
Stap 2: Regelmatige dyspneuklachten, hinder of beperkingen
- LAMA of LABA onderhoud
- Bij ≥2 longaanvallen per jaar: voeg ICS toe; start of continueer luchtwegverwijder
Stap 2: Onderhoudsbehandeling met ICS of ICS-formoterol zo nodig:
- Voeg ICS in startdosering toe
- Controleer 4 tot 6 weken. Probeer af te bouwen na 3 maanden.
Stap 3: Persisterende dyspneuklachten, hinder of beperkingen
- LAMA + LABA onderhoud (2)
- Bij ≥2 longaanvallen per jaar: voeg ICS toe; bij voorkeur 1 luchtwegverwijder (overweeg andere te staken); overweeg verwijzing
Stap 3: Onderhoudsbehandeling met een LABA en lage dosis ICS:
- LABA met lage dosis ICS
- Alternatief: intermediaire dosis ICS zonder LABA
- Overweeg bij onvoldoende astmacontrole toevoeging van montelukast 1 dd 10 mg


Gebruik van ICS bij stap 2 of 3:
- Geef ICS bij 2≥ longaanvallen per jaar (behandeld met 2≥ kuren prednis(ol)on of een antibioticum) of 1 ziekenhuisopname in verband met COPD
- Wees terughoudend met tripletherapie (LAMA + LABA + ICS)
- Staak het ICS ineens als het aantal longaanvallen in 1 jaar niet duidelijk afneemt of als er gedurende een langere periode (2 jaar) geen longaanvallen meer zijn
Stap 4: Onderhoudsbehandeling met een LABA en een intermediaire tot hogere dosering ICS:
- LABA met intermediaire tot (tijdelijke) hogere dosis ICS
- Alternatief: hogere dosis ICS zonder LABA
- Overweeg bij onvoldoende astmacontrole tiotropium en/of montelukast 1dd 10 mg toe te voegen OF verwijs naar de longarts (stap 5)
Afkortingen: SABA: short acting beta-receptor agonist, SAMA: short acting muscarinic antagonist, LABA: long acting beta-2-agonist, LAMA: long acting muscarinic antagonist, ICS: inhalatiecorticosteroïden
  1. Let op: de kans op lokale bijwerkingen zoals heesheid en cariës, kan verminderd worden door na gebruik van inhalatiemedicatie de tanden te poetsen en of de mond te spoelen.
  2. Bij urineretentie en glaucoom gaat de voorkeur uit naar een beta-2sympaticomimeticum en bij palpitaties of tachycardie gaat de voorkeur uit naar een parasympaticolyticum.

Medicatie COPD GroepMiddelDosisaerosol
(in microgram)
Inhalatiepoeder
(in microgram)
Bijwerkingen
Kortwerkende luchtwegverwijder(SAMA)- Parasympaticolyticum Ipratroprium1-4 dd 40 1-4 dd 40 Hoofdpijn, duizeligheid, droge mond, hoest
(SABA)-Bèta2-sympaticomimeticum Salbutamol1-4 dd 100-200 1-4 dd 100-400 Tachycardie, hoofdpijn, duizeligheid, zweten, heesheid
Terbutaline-1-4 dd 250-500
Langwerkende luchtwegverwijder(LAMA)-Parasympaticolyticum
TiotropiumMistinhalator: 1dd 5 1 dd 18/10, afhankelijk van toedieningsvormDroge mond; hoesten, misselijkheid, duizeligheid, hoofdpijn.
Aclidinium -2 dd 322
Umeclidinium-1 dd 55
Glycopyrronium-1 dd 44
(LABA)-Bèta2-sympaticomimeticum Salmeterol2 dd 50 2 dd 50 Droge mond, spiertremor, spierkrampen, hoofdpijn, palpitaties, duizeligheid
Formoterol1-2 dd 121-2 dd 12
Indacaterol-1 dd 150-300
OlodaterolMistinhalator: 1 dd 5 -
Inhalatie corticosteroïdenInhalatiecorticosteroïdenFluticasonpropionaat2 dd 500 2 dd 500 Orofaryngeale candidiase, heesheid, pneumonie
Budesonide2 dd 400 2 dd 400
Beclometason2 dd 500 of extra fijn 2 dd 200 2 dd 400

Medicatie AstmaGroepMiddelDosisaerosol
(in microgram)
Inhalatiepoeder
(in microgram)
Bijwerkingen
Kortwerkende luchtwegverwijder(SABA)-Bèta2-sympaticomimeticum Salbutamol1-4 dd 100-400
Maximaal per dag: 800
1-4 dd 100-400
Maximaal per dag: 800-1600
Tachycardie, hoofdpijn, duizeligheid, zweten, heesheid
Terbutaline-1-4 dd 250-500
Maximaal per dag:
4 dd 1000
Langwerkende luchtwegverwijder(LAMA)-ParasympaticolyticumTiotropium-1 dd 18/10
Maximaal per dag:
1 dd 18/10
Droge mond
(LABA)-Bèta2-sympaticomimeticum Salmeterol2 dd 2 maal 25
Maximaal per dag:
2 dd 100
2 dd 50
Maximaal per dag:
2 dd 100
Tremor, hoofdpijn, palpitaties, duizeligheid
Formoterol2 dd 12
Maximaal per dag:
2 dd 24
1-2 dd 6-12
Maximaal kortdurend:
2 dd 36
CorticosteroïdenInhalatiecorticosteroïdenFluticasonLage: 2 dd 125
Intermediaire: 2 dd 250
Hoge: 2 dd 500
Lage: 2 dd 100
Intermediaire: 2 dd 250
Hoge: 2 dd 500
Orofaryngeale candidiase, heesheid, pneumonie
BudesonideLage: 2 dd 200
Intermediaire: 2 dd 400
Hoge: 2 dd 800
Lage: 2 dd 200
Intermediaire: 2 dd 400
Hoge: 2 dd 800
BeclometasonLage: 2 dd 200
Intermediaire: 2 dd 400
Hoge: 2 dd 500
Lage: 2 dd 200
Intermediaire: 2 dd 400
Hoge: 2 dd 800
CiclesonideLage: 1 dd 80
Intermediaire: 1 dd 160
Hoge: 2 dd 320
-Paradoxale bronchospasmen, heesheid, orofaryngeale schimmelinfecties

Achtergrond

Chronische obstructieve longziekte (‘chronic obstructive pulmonary disease’, COPD) is een chronische progressieve aandoening, die gekarakteriseerd wordt door een chronisch inflammatoir proces gelokaliseerd in de centrale en perifere luchtwegen, het longparenchym en de pulmonale bloedvaten, leidend tot deels irreversibele luchtwegobstructie.

Astma wordt gekenmerkt door een aanvalsgewijs optredende bronchusobstructie, uitgelokt door allergische (IgE-gemedieerd) en niet allergische prikkels (rook, inspanning, fijnstof, kou, mist) met als pathologisch substraat een chronische ontstekingsreactie.

Totstandkoming

Alle pagina’s op Farmacopedia zijn gebaseerd op Amsterdam UMC locatie VUmc richtlijnen en/of nationale erkende richtlijnen en samengesteld door het Farmacotherapie team Amsterdam UMC, locatie VUmc bestaande uit Internist, ziekenhuisapotheker, basisartsen, apothekers en klinisch farmacologen (i.o.). Het team heeft de inhoud van deze pagina op juistheid gecontroleerd. Alle pagina’s worden minimaal iedere zes maanden onderworpen aan een actualiteitscontrole.

Pagina gemaakt op: 10-10-2019
Laatste actualiteitscontrole: 25-04-2021

Onjuistheden of onduidelijkheden gevonden op deze pagina? Laat het ons direct weten.

Leave a Reply