no image added yet.

De behandeling van AF richt zich op 2 aspecten: het verlagen van de ventrikel frequentie en het voorkomen van een beroerte door het gebruik van anticoagulantia.
De behandeling richt zich op patiënten > 65 jaar.

Medicamenteuze behandeling (rate-control)
Verlaging van de ventrikelfrequentie bij een ventrikelfrequentie in rust > 110 slagen/minuut of klachten bij inspanning

IndicatieTherapiekeuze
Geen hartfalenEerste keus: bètablokkerMetoprolol met vertraagde afgifte 50-200mg 1x per dagEventueel digoxine toevoegen
Tweede keus: Calciumantagonist (non-dihydropiridine)Verapamil of diltiazem 120-360mg (bij tevens angina pectoris voorkeur voor diltiazem)
(Mogelijk) hartfalenDigoxine(1,2) in het volgende schema:
Eerste dag 0.75mg, daarna 1dd 0.25mg;

Bij een verhoogd risico op toxiciteit (3):
eerste dag 3dd 0.125mg, daarna 1dd 0.125mg

Bij meerdere risicofactoren voor toxiciteit (3) of leeftijd >85 jaar:
Eerste dag 3dd 0.125mg, daarna 1dd 0.0625mg

1 Hoog de dosering geleidelijk op, op geleide van ventrikelfrequentie. Controleer bij digoxine gebruik jaarlijks creatinine- en kaliumconcentratie.
2 Geef bij combinatie van digoxine met verapamil de helft, en bij een combinatie van digoxine met diltiazem driekwart van de gebruikelijke digoxinedosis, i.v.m. interactie.

3 Verhoogd risico toxiciteit: leeftijd > 70 jaar, verminderde nierfunctie, gewicht < 55 kg.

Medicamenteuze behandeling (Antitrombotisch):

Adviseer orale anticoagulantia aan alle vrouwen > 65 jaar en alle mannen >75 jaar. Coumarinederivaten en directe anticoagulantia (DOAC’s) zijn gelijkwaardige opties, let op: terughoudendheid met DOAC’s is geboden bij kwetsbare ouderen en bij patiënten met een verminderde nierfunctie en mogelijke slechte therapietrouw.

Startdoseringen  DOAC bij de behandeling van atriumfibrilleren

 BehandelschemaDosisaanpassing
Apixaban2dd 5mgeGFR 10-30ml/min: 2dd 2,5mg
Dabigatran2dd 150mgeGFR 30-50ml/min, leeftijd 75-80 jaar, of met gastritis, oesofagitis of bij patiënten met meer kans op bloedingen: overweeg 2dd 110mg

eGFR <30 ml/min is een absolute contra-indicatie
Bij ouderen > 80 jaar of bij gebruik van verapamil dosering aanpassing: 2dd 110mg
Edoxaban1dd 60mgeGFR 10-50 ml/min, patiënten < 60kg of bij gelijktijdig gebruik van ciclosporine, dronedaron, erytromycine of ketoconazol: 1dd 30mg
Rivaroxaban1dd 20mgeGFR 10-50 ml/min: 1dd 15mg

Controleer bij gebruik van DOAC jaarlijks de nierfunctie en vaker bij verminderde nierfunctie of verslechtering. Pas bij verslechtering nierfunctie de dosis aan (zie tabel).

Doseringen cumarinederivaten bij behandeling van atriumfibrilleren

 Startschema < 70 jaarStartschema > 70 jaar of relatieve contra-indicatie
Acenocoumarol
Streef INR 2-3
Dag 1: 6mg
Dag 2: 4mg
Dag 3: 2mg
Dag 1: 4mg
Dag 2: 2mg
Dag 3: 1mg
Fenprocoumon
Streef INR 2-3
Dag 1: 12mg
Dag 2: 6mg
Dag 3: 3mg
Dag 1: 6mg
Dag 2: 3mg
Dag 3: 1,5mg

De combinatie van orale anticoagulantia en plaatjesaggregatieremmers geeft kans op een verhoogde bloedingsrisico en moet worden vermeden bij AF patiënten zonder indicatie voor plaatjesaggregatieremming.
NB. Monotherapie met meerdere bloedplaatjes wordt niet aanbevolen voor preventie van een beroerte bij AF-patiënten, ongeacht het risico op een beroerte.
NB. A high bleeding risk score should generally not result in withholding OAC. Rather, bleeding risk factors should be identified and treatable factors corrected

Achtergrond

Atriumfibrilleren (AF) is een veelvoorkomende hartritmestoornis, waarbij het ritme vaak volledig onregelmatig en meestal versneld is. AF verhoogt de kans op een trombo-embolische complicatie, voornamelijk een ischemisch CVA.  De diagnose wordt gesteld op basis van een ECG.

Het tromboserisico bij patiënten met atriumfibrilleren wordt bepaald aan de hand van de CHA2DS2-VASc score.

Klachten die kunnen passen bij atriumfibrilleren zijn: hartkloppingen, duizeligheid, wegrakingen, verminderde inspanningsintolerantie en dyspneu.

Totstandkoming

Alle pagina’s op Farmacopedia zijn gebaseerd op Amsterdam UMC locatie VUmc richtlijnen en/of nationale erkende richtlijnen en samengesteld door het Farmacotherapie team Amsterdam UMC, locatie VUmc bestaande uit Internist, ziekenhuisapotheker, basisartsen, apothekers en klinisch farmacologen (i.o.). Het team heeft de inhoud van deze pagina op juistheid gecontroleerd. Alle pagina’s worden minimaal iedere zes maanden onderworpen aan een actualiteitscontrole.

Pagina gemaakt op: 18-7-2019
Laatste actualiteitscontrole: 18-7-2019

Onjuistheden of onduidelijkheden gevonden op deze pagina? Laat het ons direct weten.

Leave a Reply